سرقت ابرها؛ نظریه یا شایعه؟
ایجاد خشکسالی عمدی با تزریق آئروسل استراتوسفری (SAI) برای کاهش بالقوه بارندگی و توسعه خشکسالی در برخی مناطق فعلا نظری و "روی کاغذ" است و عملیاتی نیست.
در پایان تعطیلات نوروزی - فروردین ۱۴۰۵، همزمان با بارش بارانهای شدید و نامتعارف در ایران، یک نظریه توطئه در رسانههای اجتماعی ادعا میکرد که تخریب اخیر رادارهای ایالات متحده در منطقه، ابرها را "آزاد" کرده و باعث بارش شدید باران شده است.
این نظریه که به عنوان "سرقت ابر" شناخته میشود، بیش از پانزده سال است که در ایران ترویج میشود که کشورهای دیگر را – گاه به همسایگان نسبت داده میشود - به خاطر خشکسالی ایران سرزنش میکند و مشخصا دلیل خشکسالی و کم آبی را نه سوء مدیریت آب داخلی بله مداخله خارجی معرفی میکند.
مهدی زارع، استاد دانشگاه با بیان اینکه ایران البته هدف عملیات "دفع" باران از سوی دیگران نبوده، ولی به طور فعال خود در تلاش برای مقابله با خشکسالی بوده است، ادامه میدهد: عملیات بارورسازی ابرها را برای مقابله با خشکسالی شدید شامل پاشیدن ذرات یودور نقره به ابرها از طریق هواپیما برای ایجاد باران در بعضی نقاط ایران به کار گرفته شده ولی سایر کشورهای منطقه که بسیار در معرض خشکسالی هستند از جمله امارات متحده عربی نیز از همین روش استفاده میکنند.
او میگوید: در مورد بارورسازی ابرها اجرای برنامههای طولانی مدت در ایالات متحده - مانند برنامه یوتا- با افزایش ۳ تا ۱۳ درصدی در انباشت برف زمستانی ناشی از بارورسازی همراه بوده است. در چین، یک مطالعه افزایش میانگین بارندگی حدود ۴.۸۴ درصدی را از رویدادهای بارورسازی عملیاتی گزارش شده است.
این استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی ادامه میدهد: یک طرح مهندسی زمین فرضی وجود دارد تا ذرات را به استراتوسفر تزریق کنند تا نور خورشید را منعکس کرده و سیاره خنک شود و بدین ترتیب راهی برای مساله گرم شدن زمین و اثر گلخانه ای یافته شود. . تحقیقات منتشر شده در (۲۰۲۵) نشان میدهد که اگرچه این طرف که در دانشگاه ام آی تی آمریکا در مورد آن پژوهش شده به طور کلی فراوانی خشکسالی جهانی را می تواند کاهش دهد، اما میتواند بارندگی را نیز در برخی مناطق نیز کاهش دهد که چه بسا در این مناطق به طور بالقوه باعث تشدید خشکسالی نیز بشود، البته این پژوهش همچنان جنبه آزمایشگاهی و اولیه دارد و هنوز عملیاتی نیز نشده است.
یک استاد دانشگاه میگوید: افزایش باران و برف - بارورسازی ابرها - به طور متوسط ۳ تا ۱۵ درصد بارندگی را افزایش داده است و در بیشترین موارد موفقیت ها در حد ۵ تا ۷ درصد گزارش شدهاند. ایجاد خشکسالی عمدی با تزریق آئروسل استراتوسفری (SAI) برای کاهش بالقوه بارندگی و توسعه خشکسالی در برخی مناطق فعلا نظری و "روی کاغذ" است و عملیاتی نیست.
